ช่างภาพควรรู้! โพสต์รูปพอร์ตโฟลิโออย่างไร ไม่ให้เสี่ยงผิด PDPA

ช่างภาพควรรู้! โพสต์รูปพอร์ตโฟลิโออย่างไร ไม่ให้เสี่ยงผิด PDPA

หลายคนอาจสงสัยว่า ในฐานะช่างภาพ การนำผลงานที่รับจ้างถ่ายไปโพสต์โปรโมทเพจหรือทำพอร์ตโฟลิโอ สามารถทำได้ทันทีเลยหรือไม่?
สคส. ขอเรียนชี้แจงและสร้างความเข้าใจ "เส้นแบ่งทางกฏหมายระหว่างเรื่องส่วนตัว VS เรื่องธุรกิจ" เพื่อให้เข้าใจหลักกฎหมายแบบเข้าใจง่าย

ฝั่งลูกค้าผู้ใช้บริการ (เจ้าของข้อมูล)
นำภาพไปโพสต์ส่วนตัว โพสต์ลงโซเชียลมีเดียตัวเอง หรือแชร์ให้เพื่อนๆ ดู
หลักกฎหมาย: ได้รับข้อยกเว้นตามมาตรา 4(1) แห่ง พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 เพราะเป็นการใช้งาน หรือเป็นการประมวลผลข้อมูลเพื่อประโยชน์ส่วนตน หรือกิจกรรมในครอบครัว

ฝั่งช่างภาพ หรือผู้ประกอบการ (ผู้รับจ้าง)
นำภาพไปโพสต์พอร์ตโฟลิโอ โพสต์บนเพจธุรกิจ เว็บไซต์ หรือใช้เป็นผลงานเพื่อแสวงหากลุ่มลูกค้าใหม่

หลักกฎหมาย: ต้องปฏิบัติตาม PDPA ไม่ได้รับข้อยกเว้นตามกฎหมาย เนื่องจากภาพถ่ายดังกล่าวถือเป็น "ข้อมูลส่วนบุคคล" และการเผยแพร่มีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ทางการค้าและการดำเนินธุรกิจ ช่างภาพจึงมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ของ PDPA ในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล

แนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องสำหรับช่างภาพ
เพื่อความปลอดภัยและถูกต้องตามกฎหมาย ช่างภาพควรปฎิบัติดังนี้

การขอความยินยอม (Consent ): ต้องขออนุญาตและได้รับความยินยอมจากลูกค้าอย่างชัดแจ้ง ก่อนนำภาพถ่ายไปใช้ในการประชาสัมพันธ์เชิงพาณิชย์ทุกครั้ง

การแจ้งวัตถุประสงค์การใช้ข้อมูล (Privacy Notice ): ต้องระบุช่องทางการเผยแพร่อย่างเฉพาะเจาะจงและชัดเจน (เช่น เพจเฟซบุ๊ก เว็บไซต์บริษัท หรือสิ่งพิมพ์) เพื่อให้เจ้าของข้อมูลรับทราบขอบเขตการใช้ข้อมูลส่วนบุคคล

การจัดทำข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร : แนะนำให้ระบุเงื่อนไขการนำภาพไปใช้เป็นผลงานไว้ใน "สัญญาจ้างทำของ" หรือข้อตกลงการรับงานตั้งแต่ต้น เพื่อให้เกิดความชัดเจนและเป็นหลักฐานทางกฎหมายระหว่างคู่สัญญา

ข้อพึงระวัง : แม้สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาหรือลิขสิทธิ์ของภาพถ่ายจะตกเป็นของช่างภาพตามกฎหมายลิขสิทธิ์ แต่สิทธิในข้อมูลส่วนบุคคลยังคงเป็นของสิทธิส่วนบุคคลของลูกค้า ดังนั้น การนำภาพถ่ายที่ติดรูปลักษณ์ของบุคคลไปใช้เพื่อประโยชน์ทางธุรกิจ จึงจำเป็นต้องพึ่งพาฐานความยินยอมหรือฐานทางกฎหมายที่รองรับเสมอ

หมายเหตุ: ในส่วนของลูกค้า แม้การโพสต์ภาพส่วนบุคคลจะได้รับข้อยกเว้นตาม PDPA แต่พึงระวังมิให้การกระทำดังกล่าวไปละเมิดสิทธิ เสรีภาพ ชื่อเสียง หรือสร้างความเสียหายต่อบุคคลอื่น ซึ่งอาจมีความผิดตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง